Samolot Arado Ar 196 został zaprojektowany jako następca dla Heinkla He 60 i miał być podstawowym samolotem pokładowym dla ciężkich okrętów Kriegsmarine. Według specyfikacji, przedłożonych przez Technisches Amt RLM nowy samolot pokładowy miał być napędzanym silnikiem BMW 132 K.
Do konkursu na nowy samolot pokładowy stanęły dwie firmy: Focke-Wulf i właśnie Arado. Obie przedstawiły swoje projekty jesienią 1936 roku. Focke-Wulf, kierując się niejako modą panującą wówczas, a mówiącą, że samolot pokładowy powinien być dwupłatem, zdecydował się na taką właśnie konstrukcję w swoim samolocie. W przeciwieństwie do inżyniera Tanka projektanci Arado zdecydowali się odejść od ustalonych kanonów i zaprojektowali nowoczesny dolnopłat. Technisches Amt, po przeanalizowaniu obu projektów zdecydował się zamówić cztery prototypy Arado Ar 196. Jednocześnie, jako gwarancję powodzenia konkursu, zamówiono dwa prototypy FW 62.
Pierwsze dwa prototypy Ar 196 (V1 i V2)zostały ukończone i oblatane latem następnego, 1937, roku. Te dwa pierwsze prototypy, o dwupływakowym podwoziu, miały być maszynami wzorcowymi dla Arado 196A, podczas gdy kolejne dwa prototypy V3 i V4 miały mieć jeden pływak główny i dwa stabilizujące pod skrzydłami. Ta wersja Arado miała mieć oznaczenie Ar 196B. Wszystkie prototypy miał silnik BMW 132 Dc o mocy 880 koni mechanicznych, z dwupłatowym śmigłem o zmiennym skoku.
Wszystkie prototypy oprócz V4 nie posiadały uzbrojenia. Na V4 zamontowano do testów uzbrojenie planowane dla seryjnego samolotu: dwa działka MG FF kalibru 20mm w skrzydłach, karabinu MG 17 (kaliber 7,9mm) w przedniej części kadłuba oraz dwóch bomb SC 50 (50 kg) podwieszanych pod skrzydłami.
W sierpniu 1937 roku przebadano w Getyndze, w Aerodynamische Versuchsanstalt, właściwości hydrodynamiczne obu rodzajów pływaków, a same prototypy odbywały testy praktyczne w Erprobungstelle Travemunde.
Testy nie wykazały szczególnej przewagi jednego rodzaju pływaków nad drugimi. Centralny pływak miał swoje zalety (widoczne szczególnie podczas lądowania na wzburzonym morzu), miał i wady: do najznaczniejszych należała tendencja do zanurzania się pływaków stabilizujących pod wodę. CiężArkonstrukcji i opory przez nie generowane były niemal identyczne dla obu typów podwozia.
Dwupływakowa wersja dawała większą stabilność przy wysokich prędkościach na morzy oraz podczas manewrów, jednak konstrukcja znacznie obciążała płaty. Ostatecznie Technics Amt zamówił dziesięć przedprodukcyjnych wersji Ar 196 A-0 z podwójnymi pływakami oraz zamówiła dodatkowy prototyp z centralnym pływakiem (Ar 196 V5).
Ar 196 V5 otrzymał silnik BMW 132 K o mocy zwiększonej do 960 KM i wyposażonym w trójpłatowe śmigło VDM o zmiennym skoku. Ten sam układ napędowy zamontowano także w prototypie V1 który miał być samolotem rekordowym, jednak RLM nie zgodziło się na akcję bicia rekordów.
W listopadzie 1938 roku zakłady w Warnemunde opuściły pierwsze egzemplarze przedseryjne, także ze zmodyfikowanym systemem napędowym. Samoloty te, w przeciwieństwie do seryjnych wersji, nie posiadały systemów pozwalających na start z katapulty okrętowej. Zredukowano także uzbrojenie do jednego ruchomego karabinu MG 15 kalibru 7,9mm oraz dwóch bomb SC 50.
Przez całą zimę lat 1938/39 trwały próby samolotów i ostatecznie RLM zdecydowało się na dwu pływkową wersję Ar 196. Dwadzieścia samolotów imało być dostarczonych do czerwca 1939 roku. Wersja seryjna: Ar 196 A-1 miała już posiadać umocnienia i haki umożliwiające start z katapulty okrętowej.
Latem 1939 roku samoloty te rozpoczęły zastępowanie He 60. Pierwszym okrętem, który otrzymał nowe maszyny był pancernik kieszonkowy Graf Spee który niedługo potem wypłynął na Atlantyk. Później kolejno zastępowano samoloty na okrętach: Scharnhorst, Gneisenau, Deutschland, Admiral Scheer i Prinz Eugen. Po zaspokojeniu pierwszych potrzeb Kriegsmarine, Arado zaczął wytwarzanie wersji Ar 196 A-2 przeznaczonej dla jednostek lotnictwa nadbrzeżnego: Kunstenfligerstaffeln. Główną różnicą było zamontowanie pełnego uzbrojenia, identycznego z testowanym na prototypie V4.
Ze względu na niewielkie zapotrzebowanie, do końca 1940 roku wyprodukowano tylko 98 sztuk Ar 196. Ostatnie egzemplarze stanowiła wersja Ar 196 A-4 która zastąpiła samoloty pokładowe wersji A-1. Uzbrojenie wersji A-4 było identyczne z wersją A-2, oba samoloty różniły się wyposażeniem elektronicznym. A-4 posiadał także kołpak śmigła. Wyprodukowano 24 sztuki Ar 196 A-4.
Od 1941 roku z linii produkcyjnych zaczęły schodzić samoloty wersji A-3, najliczniej produkowanej przez Arado. Zbudowano ich łącznie 297 sztuk. Ostatnią wersją produkowaną seryjnie były samoloty A-5 mające nowszą radiostację oraz wzmocnione uzbrojenie obronne.
Produkcja Ar 196 zakończyła się w roku 1944 po zbudowaniu 546 samolotów seryjnych i pięciu prototypów.
Samoloty Arado 196 służyły głównie w eskadrach lotnictwa pokładowego: 1. i 5./196. Oprócz tych eskadr samoloty Ar 196 pozostawały na wyposażeniu I./Kunstenfliegergruppe 706 gdzie służyły u boku Heinkli He 115. Po zajęciu Danii, część samolotów tej jednostki operowała z lotniska Aalborg.
Jednym z większych wyczynów jednostki i samolotów Ar 196 było zaatakowanie i wzięcie do niewoli brytyjskiego okrętu podwodnego. 5 maja 1940 roku, podczas rutynowego patrolu załoga ppor. Gunthera Mahrensa zauważyła na wodach Kattegatu okręt podwodny. Samolot, razem z drugim Arado Ar 196 zaatakował brytyjską jednostkę. Załoga okrętu (HMS Seal) poddała się.
Od 1941 roku Ar 196 zaczęły operować nad Atlantykiem, startując z francuskich baz nad Zatoką Biskajską. Operowała tam Bordfliegerstaffel 5./196, składająca się z 26 samolotów, w większości Ar 196. Głównym zadaniem tej jednostki było atakowanie samolotów Costal Command (Armstrong Whitworth Whitley) stawiających pola minowe.
W 1941 roku Arado, startujący z pokładu pancernika Bismarck zaatakował śledzący okręt samolot Catalina.
Bordfliegerstaffel 1./196 operowała z Whilhelmshaven aż do 25 sierpnia 1941, po tej dacie została przeniesiona do Norwegii, na lotnisko Stavanger. Samoloty Arado 196 stanowiły też wyposażenie dwóch dywizjonów rozpoznawczych: 2./See-Afklarungsgruppe 131 i 125. Samoloty z See-Aufsklarunggruppe 125 operowały nad Bałtykiem w ramach Luftflotte 1.
W lecie 1943 roku została sformowana druga eskadra 2./SAGr 196. 128 Bordfliegerstaffel 1./196 która operowała z baz w Norwegii aż do 1944 roku. Pod koniec roku jednostka została zredukowana do jednej eskadry.
2./SAGr 196. 125 do końca roku 1941 operowała nad Bałtykiem, po czym została przeniesiona do Rumunii, skąd operowała z Constanzy na brzegu Morza Czarnego. Niedługo potem ponownie zmieniła miejsce bazowania i przeniosła się do Grecji, nad Morze Egejskie. Od połowy 1943 roku eskadra weszła w skład 126 dywizjonu zwiadowczego. Operował on z baz na Krecie. Dywizjon był 4 eskadrowy, z czego trzy eskadry wyposażono w Arado 196. W 1945 roku eskadry 1 i 2 zostały przeniesione na front wschodni.
Oprócz operacji w ramach sił niemieckich, Arado Ar 196 znajdował się także na wyposażeniu dwóch rumuńskich dywizjonów morskich: 101 i 102. Dywizjony te otrzymały Arado 196 pod koniec 1943 roku i operowały pod osłoną IAR-80 w ramach Aufklarungsfuhrer Schwarzes Meer.
12 samolotów Arado dostarczono do Bułgarii, gdzie operowały z Warny.
Do dnia dzisiejszego zachowały się tylko trzy samoloty Arado Ar 196. Jeden w Muzeum Morskim w Warnie (Bułgaria) i dwa w muzeach USA (Smithsonian Institution oraz Willow Grove Naval Station).
Wolnonośny dolnopłat o całkowicie metalowej konstrukcji, krytej częściowo blachą aluminiową, a częściowo płótnem.
O owalnym przekroju, o konstrukcji całkowicie metalowej. Przednia część kadłuba kryta była blachą, podczas gdy tylna płótnem.
Dwudźwigarowy, nie dzielony, o konstrukcji metalowej krytej blachą aluminiową, za wyjątkiem płaszczyzn sterowych krytych płótnem. Płaty mogły być składane do transportu wzdłuż kadłuba.
Stateczniki miały metalową konstrukcję krytą płótnem. Ster wysokości był jednoczęściowy. Wszystkie płaszczyzny sterowe były wyposażone w trymery.
Dwupływakowe. Pływaki miały metalową konstrukcję krytą blachą aluminiową. Przymocowane były do skrzydeł za pomocą metalowej konstrukcji wzmacnianej stalowymi linkami. Pojemność każdego pływaka to 2750 litrów w siedmiu wodoszczelnych segmentach.
Silnik gwiazdowy BMW 132 K (dziewięć cylindrów) o mocy maksymalnej 960 koni mechanicznych.
Dwuosobowa, wchodziło się do niej od góry, po odsunięciu owiewki. Pilot i obserwator siedzieli plecami do siebie.
Od wersji A-3 na samolotach montowano zestawy nadawczo-odbiorcze FuG 16Z, w wersji A-5 z dodatkiem FuG 25a, z czasem wymienione na FuG 141.
Wersja A-0 i A-1 uzbrojona była tylko w karabin maszynowy MG 15 kalibru 7,9mm z zapasem 525 naboi na stanowisku obserwatora. Od wersji A-2 montowano uzbrojenie strzeleckie składające się z dwóch działek MG FF (20mm) montowanych w skrzydłach z zapasem 60 naboi na działko, karabinu MG 17 (7,9mm) strzelającego do przodu z zapasem 500 naboi) oraz karabinu MG 15 kalibru 7,9mm z zapasem 525 naboi. Wersja A-5 na stanowisku obserwatora miała wzmocnione uzbrojenie składające się z dwóch karabinów MG 81Z z zapasem 2000 naboi (po 1000 na karabin). Wszystkie wersjie Ar 196 mogły przenosić dwie bomby SC 50 (50kg) na podksrzydłowych wyrzutnikach ECT 50/VIII.
| Wyszczególnienie | Jednostka | |
|---|---|---|
| Rozpiętość | [m] | 12,44 |
| Długość | [m] | 10,96 |
| Wysokość | [m] | 5,0 |
| Powierzchnia nośna | [m2] | 37,90 |
| CiężArwłasny | [kg] | 2335 |
| CiężArcakowity | [kg] | 3303 |
| V/maks. na wysokości | [km/godz/m] | 312 / 4000 |
| V/przel. na wysokości | [km/godz/m] | 255 / 3000 |
| Pułap | [m] | 7000 |
| Zasięg | [km] | 800 |
Możesz skomentować ten artykuł klikając na powyższy link. Komentarz umieszczane są na forum Bunkra-D, ale do skorzystania z nich nie trzeba się rejestrować na forum. W dziale komentarzy pisać mogą także osoby niezarejestrowane.
Schemat malowania prototypów samolotu Arado Ar 196, w tym wypadku wersji V1.
Schemat malowania Arado Ar 196A-3 z 5./196 Bordfliegerstaffel.
Schemat malowania Arado Ar 196A-3 z norweskiego 330 dywizjonu.
Schemat malowania Arado Ar 196A-3 z bułgarskiego dywizjony wodnosamolotów.
Schemat malowania Arado Ar 196A-3 (lub A-5) Służy Granicznej ZSRR.
Film archiwalny pokazujący testy Arado Ar 196 (7,97 MB).
[http://www.luftwaffe39-45.historia.nom.br/aero/ar196.htm]
[http://www.lexikon-der-wehrmacht.de/Waffen/Bilderseiten/Ar196-R.htm]
[http://wp.scn.ru/en/ww2/h/21]
"Samoloty z którymi walczyli Polacy"; Szewczyk Witold; Warszawa 1997
"Samoloty Luftwaffe, tom 1"; Marek J. Murawski, Warszawa 1999
Plik graficzny o numerze 001: [http://www.warbirdsresourcegroup.org/LRG/he60.html]
Pliki graficzne o numerach od 002 do 009, oprócz 004: [http://www.airwar.ru/enc/sww2/ar196.html]
Plik graficzny o numerze 004: [http://www.lexikon-der-wehrmacht.de/Waffen/Bilderseiten/Ar196-R.htm]
Schematy malowań samolotów Arado Ar 196 o numerach 010 do 013: [http://www.airwar.ru/enc/sww2/ar196.html]
Schematy malowań samolotów Arado Ar 196 o numerze 014: [http://wp.scn.ru/en/ww2/h/21]
Film: [http://www.youtube.com]
W poprzedniej ankiecie wygrał PZL P-38 Wilk. Trafił do Poczekalni
Do czasu opróżnienia poczekalni z zalegających artykułów ankieta pozostanie nieczynna.
[Amerika Bomber - mit czy prawda >>>]
Ta strona spełnia wymagania dostępności określone przez W3C WCAG na poziomie AAA. Tutaj możesz przeczytać więcej na ten temat.
